Artikel in Het Laatste Nieuws van 30/04/2019

Leugens zó flagrant dat zij ze meteen doorprikten

OUDERS WILLEN ONDERZOEK NAAR GESJOEMEL BIJ ETHIOPISCHE ADOPTIES

Lieve Van Bastelaere en Jeroen Bossaert 

Er rijzen steeds meer vragen over de Ethiopische adopties naar Vlaanderen. Alleen al op onze redactie liepen de voorbije 48 uur vijftien verhalen binnen van Ethiopische adoptiekinderen in wier dossier flagrant gelogen is. De adoptie-ouders zijn de onduidelijkheid beu en vragen een onderzoek aan de overheid. Minister Vandeurzen (CD&V) is bereid om daaraan mee te werken.

Tussen 1997 en 2017 zijn er 936 Ethiopische adoptiekinderen naar Vlaanderen gekomen. Hoeveel van die adopties correct verlopen zijn, weet niemand. Ook de Vlaamse overheid niet. Afgelopen weekend getuigde de 17-jarige Thereza De Wannemaeker in deze krant over fraude bij haar adoptie uit Ethiopië en sindsdien stromen de verhalen binnen. Adoptie-ouders contacteren onze redactie om de fouten in de dossiers van hun kinderen aan te klagen. Opvallend is dat steeds dezelfde verantwoordelijken opduiken. Bijna alle klachten gaan over dossiers die via adoptiebureau Ray of Hope afgehandeld zijn. Zij werkten bovendien 20 jaar lang met dezelfde Ethiopische contactpersoon: Bruk Beyene Ayano. De man is volgens veel van onze getuigen volstrekt onbetrouwbaar.

Zo bevestigt Ann Steenberghs uit Antwerpen ons dat één van haar twee adoptiezonen verplicht werd om te liegen over zijn leeftijd, zodat hij makkelijker in aanmerking kon komen voor adoptie. “Officieel was hij zogezegd zeven jaar”, vertelt Ann. “Maar in werkelijkheid was hij al acht. ‘Meneer Bruk’ had mijn zoon in het weeshuis op het hart gedrukt aan niemand te vertellen hoe oud hij echt was: ‘Als je dat doet, zal niemand je nog willen!’ Het is gruwelijk om zoiets aan een kind te zeggen, toch?” En Ann heeft nog meer redenen om zich ernstige vragen te stellen bij de adoptie. “De biologische mama van mijn twee zonen ging hen constant bezoeken in het weeshuis. Achteraf kreeg ik het gevoel dat dat de reden was waarom de adoptie zo vlot is gegaan. Geen enkele adoptie is zo snel verlopen als de onze. Ik denk dat ze in Ethiopië bang waren dat de mama nog van idee zou veranderen.” Ann blijft nu met veel vragen achter. Ze kaartte het incident met de leeftijd van haar zoontje aan bij het adoptiebureau. “Maar daar zeiden ze me dat de leeftijd nooit 100% zeker is, omdat er geen geboorteregistratie is in Ethiopië. Dat klopt natuurlijk, alleen wist onze zoon zelf maar al te goed hoe oud hij was.”

Gedreven door geld

Voor Marleen Van Parijs uit West-Vlaanderen, die twee Ethiopische meisjes en een zoontje adopteerde, is het moeilijk te begrijpen waarom adoptiebureau Ray of Hope de samenwerking met ‘Meneer Bruk’ nooit in vraag heeft gesteld. “Al heel vroeg hadden wij onze twijfels bij die man”, vertelt ze. “Volgens mij was hij enkel gedreven door geld. Een stom voorbeeld: toen we naar Ethiopië gingen om onze dochters op te halen, betaalden we zelf een taxi naar het weeshuis. Later kregen we van hem een factuur voor de chauffeur die hij zogezegd gehuurd had. Dat is iets kleins, maar het toont aan wat voor iemand dat is.” Marleen kon ook persoonlijk vaststellen dat Meneer Bruk niet om een leugentje verlegen zat. “Wij hebben in 2009 twee meisjes en een jongetje geadopteerd. Nog voor ons vertrek naar Vlaanderen vertelde de oudste dat ze nog een oudere zus hadden in Ethiopië. Dat kwam hard aan, omdat we op voorhand duidelijk hadden aangegeven dat we geen familie uit elkaar wilden halen. Dat was dus toch gebeurd.” Marleen meldde dat onmiddellijk aan het adoptiebureau. “Ze zeiden ons dat ze het gingen uitzoeken met hun lokale contactpersoon. Bruk ontkende echter staalhard dat er nog een oudere zus zou zijn.” Jaren later kon Marleen de twee geadopteerde meisjes herenigen met hun oudere zus. “Eigenlijk zijn dat meisje haar mensenrechten geschonden, want ze is door de adoptie weggerukt van haar zussen en broer. Ze leeft nu zonder hen in Ethiopië.”

Wrang gevoel

Vaak bleek de fraude in de adoptiedossiers zeer eenvoudig en snel te ontdekken. Dat bewijst het verhaal van Lies Hiers en Olivier De Neve, een West-Vlaams koppel dat in 2010 een broertje en zusje uit Ethiopië adopteerde. In het officiële dossier stond dat de vader beide kinderen had afgestaan omdat de moeder was overleden aan malaria. Enkele weken later ontvingen Lies en Olivier echter een foto uit Ethiopië waar… de moeder springlevend op stond. “En die foto kregen we van het adoptiebureau zélf”, vertelt Lies. “We dachten eerst nog dat de vrouw op de foto een oudere zus was, maar onze dochter Sarah bevestigde dat het de moeder was van ons zoontje Robel.” Amper bekomen van die schok, kreeg het West-Vlaamse koppel nóg een koude douche. “Sarah vertelde ons dat Robel helemaal haar broer niet was, maar gewoon een jongetje uit hetzelfde dorp.” Prompt contacteren de adoptieouders de mensen bij Ray of Hope. “Zij beloofden ons dat ze in Ethiopië zouden laten uitzoeken hoe het precies in elkaar zat. Na dat ‘onderzoek’ werd het hele verhaal van Sarah weggewuifd. Het dossier was zogezegd correct. Maar mij geeft het na al die tijd nog steeds een heel wrang gevoel. Als Sarah ons niets had verteld, hadden we nooit geweten dat er iets niet klopte.”

Ook M.D., een adoptiemoeder uit het Gentse, viel na de adoptie van haar zoontje uit Ethiopië van de ene verbazing in de andere. “Toen we hem in januari 2010 gingen ophalen, waren we daar met vijf andere koppels en bij vier van hen bleek het kindje uit exact hetzelfde dorp te komen. Dat op zich was al vreemd.” Later zou M. ontdekken dat het dossier van haar zoon niet klopte. “Bij zijn aankomst in Vlaanderen bleef hij beweren dat zijn moeder nog leefde, terwijl ze volgens het dossier overleden was.” In 2013 kwam de waarheid aan het licht toen de familie terugkeerde naar Ethiopië. “Eerst werden we nog naar het graf van zijn moeder geleid, maar onze zoon kon zich niet herinneren dat hij zijn moeder begraven had. Enkele dagen later dook de moeder plots op in het dorpje waar ook de rest van de familie verbleef. Onze zoon barstte in tranen uit en was bijzonder opgelucht. Sindsdien heeft hij vrede met de situatie, maar wij stellen ons wel nog veel vragen.” Zo voelt M. zich bijzonder wrang bij de gedachte dat haar zoontje eigenlijk nog een netwerk in Ethiopië had dat perfect voor hem had kunnen zorgen. “Soms stel ik mij de vraag: ‘Moest hij wel naar hier gekomen zijn? Hadden we hem bijvoorbeeld niet beter daar financieel kunnen steunen?’”

Snel te vinden

Nagenoeg alle ouders die we spraken, vinden het hoog tijd dat er een grondig onderzoek komt naar de omstandigheden waarin sommige adopties tot stand zijn gekomen. “De Vlaamse overheid zou alle adoptiedossiers uit Ethiopië moeten laten onderzoeken”, vindt Lies Hiers. “Dat zou in eerste instantie heel veel leed veroorzaken omdat alles weer opgerakeld wordt, maar op termijn zou het volgens mij lonen.” Voor Marleen Van Parijs zou het niet meer dan logisch zijn dat er verantwoording wordt afgelegd. “De fouten rechtzetten zal niet meer lukken, maar we kunnen wel nog de mensen die zoveel fouten hebben gemaakt, natrekken. Het is aan de overheid om na te gaan waar alles fout is gelopen.”

De adoptie-ouders geloven niet dat het een onmogelijke klus zou zijn om na al die jaren nog opheldering te brengen in bijna duizend adoptiedossiers. Verscheidene getuigen bevestigen ons dat het relatief eenvoudig is om in Ethiopië biologische ouders terug te vinden. “Wij hebben de ouders van onze adoptiekinderen snel gevonden”, vertelt een adoptiemama uit de buurt van Oostende. “We hebben eerst twee broertjes geadopteerd en enkele jaren later twee zusjes uit een ander gezin. Volgens het dossier waren de ouders van al onze kinderen overleden aan aids. Ze bleken echter alle vier nog in leven te zijn. Het adoptiebureau had helemaal niets gecheckt, maar gewoon aangenomen dat wat in het dossier stond, ook klopte. Het bleek nochtans zeer makkelijk te checken.”

Nooit signalen gekregen

Vraag is nu of het adoptiebureau Ray of Hope en de Vlaamse overheid die de dossiers controleert altijd zorgvuldig hebben gehandeld. De controles blijken allesbehalve sluitend geweest en de contactpersoon ‘Meneer Bruk’ is omstreden. Maandag stelde Ray of Hope nog dat het nooit signalen heeft gekregen dat Meneer Bruk niet correct gehandeld zou hebben. “En we blijven daarbij”, zegt coördinator Erika Van Beek. Onze getuigen spreken dat formeel tegen. We kregen van enkelen zelfs e-mails te zien waarin zeer expliciet gemeld wordt dat Meneer Bruk twijfelachtig te werk ging.

Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) zegt de zorgen van adoptieouders alvast ter harte te nemen. “Ik begrijp dat er ongerustheid is. Wie twijfels heeft of alles correct is verlopen, kan contact nemen met de adoptiedienst of het Vlaams Centrum voor Adoptie. Zij kunnen indien nodig ook een onderzoek ter plaatse laten uitvoeren.” Vandeurzen is voorstander van een onderzoek naar de mogelijke fraude in bepaalde dossiers. “De laatste jaren worden we vaker met dit soort verhalen geconfronteerd. Die problematiek doet zich niet enkel in Vlaanderen voor, maar speelt ook in andere ontvangende landen. Zwitserland, Nederland en Zweden hebben beslist om onderzoek te voeren naar bepaalde adoptiepraktijken uit het verleden. Zo’n onderzoek is vooralsnog de enige mogelijkheid om meer zicht te krijgen op waar het in het verleden is misgelopen. Ook wij nemen deze zorg ter harte en bekijken op welke manier we meer duidelijkheid kunnen brengen over adoptiepraktijken uit het verleden.”

 

Tags: No tags

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *